Mieczysław Paluch — Człowiek, Powstaniec, Dowódca — Powstanie Wielkopolskie, Powstania Śląskie, Wyspa Wężów — film dokumentalny

 

 

Mieczysław Paluch
major Wojs­ka Pol­skiego – j
eden z najważniejszych bohaterów Pow­stań Nar­o­dowych – Wielkopol­skiego i Śląs­kich

( urod­zony 10. grud­nia 1888 w Trzemżalu koło Trzemesz­na, zmarł 18. lip­ca 1942 na Wyspie Wężów, w Rothe­say, Szkoc­ja )

Kawaler Orderu Vir­tu­ti Mil­i­tari kl. V, Krzyża Niepodległoś­ci z Miecza­mi, Orderu Odrodzenia Pol­s­ki kl. IV, Złotego Krzyża Zasłu­gi, Gwiazdy Śląskiej … ale jed­nak do dziś, nie przyz­nano mu Wielkopol­skiego Krzyża Pow­stańczego.

Real­iza­c­ja fil­mu o Mieczysław­ie Paluchu więc, była już zdarze­niem koniecznym. Film ten ma być kole­jną próbą przy­pom­nienia postaci, która z jakichś trud­nych do zrozu­mienia powodów, była pomi­jana i zapom­ni­ana. Jeśli nie szanu­je­my swoich przeszłych bohaterów, to nikt dziś, nie uszanu­je nas i naszych dzi­ałań. Umniejsza­jąc też efek­ty pra­cy postaci takich jak Mieczysław Paluch, dopuszcza­my do mar­gin­al­i­zowa­nia wielu innych ważnych treś­ci wynika­ją­cych z czynów ludzi, Pow­stańców, którzy doprowadzili do odzyska­nia przez Pol­skę Niepodległoś­ci. W kon­sek­wencji trak­tu­je się Pow­stanie Wielkopol­skie czy ser­ię Pow­stań Śląs­kich, jako wydarzenia dru­go­planowe naszej his­torii … a to prze­cież dzię­ki tym Pow­stan­iom Nar­o­dowym, Pol­s­ka już chwilę po odrodze­niu, mogła pokon­ać bol­szewików oraz stać się nowoczes­nym i sil­nym gospo­dar­c­zo państ­wem między­wo­jen­nej Europy.

Dziś Mieczysława Palucha cią­gle nie ma na liś­cie bohaterów wyczy­ty­wanych jed­nym tchem pod­czas apeli poległych. Częs­to nawet pod­da­je się w wąt­pli­wość Jego zasłu­gi, bo za mało jest doku­men­tów potwierdza­ją­cych Jego rzeczy­wiste czyny. Jest to jed­nak niepraw­da, w świ­etle ist­nieją­cych i odkry­wanych wciąż nowych źródeł his­to­rycznych. W cza­sie Pow­sta­nia Wielkopol­skiego, Mieczysław Paluch był bohaterem pier­wszego planu. Miał swo­ją jas­no określoną wiz­ję i ją zre­al­i­zował. Wtedy, wyko­rzys­tano jego energię, zdol­noś­ci, a potem w wyniku różnych decyzji, odsunię­to na dal­szy plan. Na Śląsku zaś, nikt ter­az o nim nie pamię­ta. Wiemy jed­nak, że został tam odd­ele­gowanym na proś­by Kor­fan­tego. Wywiad Wojs­ka Pol­skiego donosił, że w rękach Palucha, sku­pi­one było kierown­ict­wo POW i aprow­iz­a­cji. Powszech­nie uznany­mi bohat­era­mi są jed­nak inni, częs­to równie zasłużeni, ale Palucha obok nich nie ma.
M. Paluch – w swoich cza­sach – był trud­ny w codzi­en­nej współpra­cy. Nie nadawał się do upraw­ia­nia zaw­iłej poli­ty­ki. Był chłopem, był „rasowym” pow­stańcem, który w reg­u­larnym wojsku, zachowywał się bard­zo „nies­fornie”. On jako zwycięz­ca spod Ław­icy, Szu­bi­na i Kcyni, miał pra­wo zgrzeszyć pychą i sądz­ić o sobie więcej, niż sądz­ić należy. Co innym przeszło bezkarnie, jego skaza­ło na zapom­nie­nie. Pomi­jano go za cza­sów PRL-u, bo przys­tąpił do ruchu sana­cyjnego przed wojną. W cza­sie II wojny zaś, został zesłańcem „wyspy wężów” i tam zmarł.

Dla nas zaś, zain­tere­sowanych dziś his­torią, dowód­cą Pow­sta­nia Wielkopol­skiego jest Stanisław Taczak. Człowiek, który nie wpłynął znaczą­co na prze­bieg wydarzeń, które określamy Pow­staniem Wielkopol­skim … no, może poza tym, że przyjął na siebie ciężar bycia bohaterem i dowód­cą. W lat­ach 80-tych zaś, jak trum­na z Jego procha­mi przyle­ci­ała samolotem wojskowym do Poz­na­nia, to było wielkie wydarze­nie. Asys­ta wojskowa, pochód lud­noś­ci, relac­je wiel­o­godzinne w telewiz­ji i w radio, a potem cer­e­mo­ni­al­ny pochówek na cmen­tarzu zasłużonych Wielkopolan. A Paluch ? – cią­gle leży na obczyźnie. Na szkock­iej wyspie jak­by zapom­ni­anej kiedyś przez Boga. W miejs­cu pohań­bi­enia pol­s­kich ofi­cerów – prze­ci­wników poli­ty­cznych gen. Władysława Siko­rskiego.

Powszech­nie ukutej wiedzy o Pow­sta­niu Wielkopol­skim, nie zmieniły jeszcze, pojaw­ia­jące się co jak­iś czas, nowe prace his­to­ryczne twor­zone przez zniecier­pli­wionych pasjonatów his­torii, czy region­al­istów. Z his­to­ryków zawodowych, tylko kilku kon­tynu­u­je bada­nia … a jest jeszcze co czy­tać, co sprawdzać, co anal­i­zować.  Są jeszcze w Polsce, zbio­ry archi­walne, jak­by nietknięte jeszcze ręką spec­jal­istów, poszuku­ją­cych dogłęb­nej wiedzy o naszym Pow­sta­niu.

Nasz film, niech będzie więc man­i­festem, po raz kole­jny, przy­pom­nienia najważniejszego wydarzeń i bohaterów Pow­stań Nar­o­dowych – Wielkopol­skiego oraz Pow­stań na Śląsku. Tam poza Paluchem wal­czyło wielu wielkopolan – i oni też proszą o przy­pom­nie­nie.

Film prezen­tu­je chronologię najważniejszych wydarzeń, mate­ri­ały ikono­graficzne i wypowiedzi his­to­ryków. Ma być filmem doku­men­tal­nym, pokazu­ją­cym wybrane, możli­wie do unaocznienia zasłu­gi Mieczysława Palucha z komen­tarzem znaw­ców. Film ten, dobrze by sie stało, gdy­by stał się inspiracją do dal­szych badań. Przy­czynkiem pop­u­larno-naukowym i eduka­cyjnym. Chce­my by, był kole­jną próbą „wskrzeszenia” w świado­moś­ci powszech­nej, jed­nego z najważniejszych bohaterów pol­s­kich z cza­sów odzyski­wa­nia przez Pol­skę niepodległoś­ci. Przy­pom­i­namy, że Mieczysław Paluch, był spraw­cą wydarzeń, dzię­ki którym Nar­o­dowe Pow­stanie Wielkopol­skie było zwycięskie, a drugie i trze­cie Pow­sta­nia Śląskie zakończyły się sukce­sem Polaków.

Film dofi­nan­sowany przez

 
  www.frmp.poznan.pl  W filmie wyko­rzys­tano: – mate­ri­ały archi­walne ze zbiorów:  Bib­liote­ki Uni­w­er­syteck­iej UAM Muzeum Pow­sta­nia Wielkopol­skiego 1918–1919, odd­zi­ału Wielkopol­skiego Muzeum Niepodległoś­ci w Poz­na­niu Bib­liote­ki Kór­nick­iej PAN Muzeum Czynu Pow­stańczego na Górze Św. Anny Cen­tral­nego Archi­wum Wojskowego Fed­er­acji Bib­liotek Cyfrowych Muzeum Zamkowego w Pszczynie Browaru Książęcego w Tychach Bib­liote­ki Pub­licznej w Trzemesznie Gim­nazjum w Trzemesznie – insc­eniza­c­je z fil­mu „Batalia o Śląsk” reż. L. Mycz­ka, M. Pawełczak – muzykę ze zbiorów: Towarzyst­wa Muzy­cznego im. Hen­ry­ka Wieni­awskiego w Poz­na­niu Towarzyst­wa im. Felik­sa Nowowiejskiego w Poz­na­niu
Podziel się!